Wczoraj w branżowych media w Polsce (ale nie tylko branżowych) pojawiły się informacje przekazane przez inwestora, że pierwsza polska morska farma wiatrowa wyprodukowała pierwsze kilowaty energii elektrycznej przesyłając ją do polskiej sieci energetycznej. Farma Baltic Power (wspólna inwestycja Orlen i Northland Power) o docelowej mocy zainstalowanej blisko 1,2 GW to w największym stopniu zaawansowania wykonania farma z kilku wielkich budowanych w polskiej wyłącznej morskiej strefie ekonomicznej.
- Baltic Power będzie składać się z 76 turbin wiatrowych, każda o mocy 15 MW.
- Obecnie gotowych jest 54 turbiny, sieć kablowa wewnętrzna (pomiędzy turbinami i morskimi stacjami energetycznymi) oraz kable eksportowe (przesył en. el. z podstacji energetycznych morskich do lądowej podstacji już również gotowej).
- Jeszcze w tym roku, farma będzie gotowa.
I to będzie kolejny, tym razem naprawdę milowy krok, w transformacji energetycznej w Polsce. Krok, który nie pozwoli „ambasadorom” Moskwy czy Waszyngtonu (a wiemy jakie siły polityczne w Polsce reprezentują te stolice) na dalsze blokowanie odchodzenia w krajowej energetyce od paliw kopalnych importowanych za miliardy złotych (124 mld zł w 2024 r.). A to pierwszy z kilku kamieni milowych jakie w polskiej energetyce OZE się pojawią w kolejnych latach.
Jak stwierdziła Christine Healy (Prezes i Dyrektor Generalna Northland Power) „Wspólnie tworzymy bardziej bezpieczny i odporny system energetyczny dla przyszłych pokoleń oraz rozpoczynamy nowy rozdział w energetycznej przyszłości Polski” (GospodarkaMorska.pl) . I fakt. Pierwszy raz na stronie PSE (Polskie Sieci Energetyczne) pojawiła się, w tabeli generacji źródeł energii, energia elektryczna z morskich farm wiatrowych. Symboliczne kilka MW, ale historyczne.
A przecież Baltic Power to początek.
- W budowie Baltica 2 (wspólna inwestycja PGE i Orsted) o mocy 1,5 GW i planowaną pełną produkcją en. el. w 2027 roku.
- Kolejne to Bałtyk 2 i Bałtyk 3 (Polenergia i Equinor) o łącznej mocy 1,4 GW – planowana pełna produkcja en. el. w 2028 roku.
- Łącznie te cztery farmy to moc 4,1 GW już w 2028 roku. A to początek bo w 2032 będzie to ponad 8 GW! 😊
A przecież inwestycje w morskiej energetyce wiatrowej w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej zaczęły się de facto od pojawienia się w 2021 roku przepisów umożliwiających stawianie sztucznych wysp w polskiej strefie ekonomicznej na Bałtyku. Po pięciu latach, z okładem, pierwsza produkcja energii elektrycznej z morza jest faktem. Tylko pięć lat. Ekspres inwestycyjny!
Szkoda, że wcześniejsze działania PTMEW (obecnie PIMEW – działa od 2013 roku) i innych zaangażowanych w rozwój polskiego wind offshore napotykały bariery prawne i brak rzeczywistego zainteresowania polskich władz tematem. Firmy produkowały komponenty dla morskiej energetyki wiatrowej, ale dla inwestorów na Morzy Północnym. W Szczecinie upadło ST3, fabryka zbudowana na potrzeby morskiej energetyki wiatrowej. Dlatego też, kiedy w 2021 roku, pojawiły się prawne możliwości budowania farm wiatrowych na morzu w polskiej strefie ekonomicznej wiele osób z sarkazmem stwierdzało, że farmy zostaną pobudowane, ale polska gospodarka nic z tego nie będzie miała bo wszystko inwestorzy zaimportują. Te ostatnie pięć lat pokazało, że malkontenci i pesymiści nie mieli racji.
Pamiętam jak na jednym z zebrań Zachodniopomorskiego Klastra Morskiego (wiosna 2021) Patryk Zbroja wskazał na możliwości prawne budowania w Polsce morskiej energetyki wiatrowej a co za tym idzie dynamicznego rozwoju de facto nowego sektora krajowej gospodarki. Podjęliśmy jako ZKM temat. I sądzę, ze trafiliśmy w dziesiątkę. Opracowałem koncepcję rozwoju w naszym regionie sektora morskiej energetyki wiatrowej wyodrębniając kluczowe obszary, takie jak:
- konstrukcje morskie,
- jednostki pływające przyszłości,
- transport i logistyka,
- serwis i remonty,
- sieci przesyłowe i magazynowanie energii,
- materiały,
- B+R+I,
- edukacja zawodowa i społeczna.
Po nawiązaniu współpracy z ARMS (Agencja Rozwoju Metropolii Szczecińskiej) i CIG UMWZ (Centrum Inicjatyw Gospodarczych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego) zaproponowałem dwa programy, których celem miał być rozwój sektora MEW w regionie, tj.:
- Szczecin_Offshore 2025 – wymiar metropolii szczecińskiej,
- Zachodniopomorskie_Offshore 2027 – wymiar województwa zachodniopomorskiego.
Efektem rozpoczęcie współpracy obu instytucji i ciągłe działania mające na celu poszerzenie kręgu zainteresowanych współdziałaniem w realizacji obu programów. 20 września 2021 podpisano list intencyjny pomiędzy Urzędem Marszałkowskim W. Zachodniopomorskiego, Gminą Miasto Szczecin, Stowarzyszeniem Zachodniopomorski Klaster Morski, Gminą Kołobrzeg, Gminą Darłowo i Miastem Świnoujście o wspólnym działaniu w programie Zachodniopomorskie_Offshore 2027 celem rozwoju sektora morskiej energetyki wiatrowej w zachodniopomorskim.
Na początku 2022 roku, współpracując z ARMS i sygnatariuszami listu intencyjnego powstał raport mojego autorstwa „Potencjał Metropolii Szczecińskiej oraz regionu zachodniopomorskiego w sektorze morskiej energetyki wiatrowej – stan na koniec 2021”. Okazało się, że w regionie są już przedsiębiorstwa realizujące kontrakty w sektorze morskiej energetyki wiatrowej a Raport pokazał bardzo duży potencjał Województwa Zachodniopomorskiego w sektorze morskiej energetyki wiatrowej.
Rozpoczęliśmy wspólną pracę z samorządami regionu, PSEW, PTMEW i innymi instytucjami otoczenia biznesu, uczelniami, szkołami i oczywiście z biznesem regionalnym. Powstała sieć powiązań i coraz więcej osób i organizacji angażowało się w działania na rzecz rozwoju sektora MEW, w tym włączania się w łańcuchy dostaw produkcji elementów morskich farm wiatrowych. Rozwój sektora MEW stał się elementem polityki rozwoju Województwa.
Ważnym czynnikiem tego gdzie dzisiaj jesteśmy była decyzja Grupy Orlen o wspólnej z Zarządem Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA budowie terminalu instalacyjnego MEW w Świnoujściu. Za Orlenem pojawiło się dwóch bardzo ważnych dla Regionu inwestorów, Vestas i Windar. Dostawcy pierwszego rzędu (Tier 1) dla morskiej farmy wiatrowej Baltic Power tej, która już produkuje prąd elektryczny. W porcie w Szczecinie pojawiła się również Telefonika Kable SA kupując grunty pod przyszłą bazę. Coraz więcej przedsiębiorstw, organizacji pozabiznesowych wchodziło w sieć powiązań celem zaistnienia w tworzonych przez inwestorów łańcuchów dostaw morskich farm wiatrowych.
I tak sobie rośliśmy przez te pięć lat a dzisiaj możemy pochwalić się tym, że szereg przedsiębiorstw z regionu jest elementem łańcuchów dostaw polskiej (i nie tylko) morskiej energetyki wiatrowej.
Przykłady:
- produkcja w Szczecinie w pełni wyposażonych gondol i piast z najnowszą morską turbiną wiatrową (Vestas);
- montaż systemów elektrycznych, w tym szaf sterowniczych do turbin wiatrowych (lądowych i morskich) dla największych ich producentów (KK Wind Solution);
- budowa fabryki wież dla morskiej energetyki wiatrowej w porcie w Szczecinie (Windar);
- produkcja konstrukcji dla morskiej energetyki wiatrowej przez przedsiębiorstw rodzime i międzynarodowe działające na obszarach zarządzanych przez Stocznię Szczecińską „Wulkan” (stocznia i park przemysłowy);
- przygotowania do budowy terminalu przeładunkowo-dystrybucyjnego kabli i systemów kablowych dla morskiej energetyki wiatrowej w porcie w Szczecinie (Telefonika Kable SA);
- budowa statków do przewozu kabli dla morskich farm wiatrowych i statków serwisowych dla tego sektora (Stocznia Partner);
- terminal instalacyjny w porcie w Świnoujściu realizujący od zeszłego roku przeładunki elementów farm wiatrowych (Świnoujście Offshore Terminal – Grupa Orlen Neptun);
- umowa rezerwacyjna terenów i infrastruktury w porcie w Kołobrzegu pod przyszły terminal serwisowy morskich farm wiatrowych (Orlen Neptun);
- budowa infrastruktury portowej pod kątem morskiej energetyki wiatrowej w porcie w Darłowie (środki z KPO),
- kształcenie zawodowe w kilku szkołach średnich i kształcenie wyższe w trzech uczelniach regionu na potrzeby morskiej energetyki wiatrowej – pierwsze roczniki absolwentów już pracują w sektorze (szkoły średnie w Szczecinie, Świnoujściu, Kołobrzegu i Darłowie, uczelnie Politechnika Morska w Szczecinie, Zachodniopomorski Uniwersytet Techniczny w Szczecinie, Politechnika Koszalińska w Koszalinie).
To tylko przykłady. Można wymieniać i wskazywać długo jeszcze ale ważne jest to, że zarówno nasz region i W. Pomorskie wspólnie odgrywają coraz większą rolę w polskim sektorze morskiej energetyki wiatrowej zwiększając udział rodzimych przedsiębiorstw w łańcuchach dostaw zarówno w etapach budowy jak i eksploatacji morskich farm wiatrowych.
Zbudowaliśmy w regionie mocny sektor morskiej energetyki wiatrowej ale jak zawsze nam mało. I przed nami kolejny program, następca dotychczasowych. A nazwa jego – Europejska Fabryka Energetyki Wiatrowej (Wind Factory of Europe). Bo chcemy, jako Województwo Zachodniopomorskie, być hubem zarówno morskiej jak i lądowej energetyki wiatrowej wykorzystując synergię kompetencji i potwierdzony przez ostatnie pięć lat potencjał w tym sektorze. A na czym ten program polega to w kolejnym materiale.
