Na początku marca w Szczecinie odbyło się II Forum Dostawców Polskiej Energetyki Wiatrowej „Energia z Polski – Local First”, którego hasłem przewodnim było „Wind Factory of Europe”. Wydarzenie skupiło się na tym, jak zwiększyć udział polskich firm w łańcuchu dostaw dla energetyki wiatrowej (onshore i offshore), jakie warunki muszą spełnić dostawcy oraz jakie bariery widzą instytucje finansujące i biznes.
O co chodzi w konferencji „Energia z Polski – Local First”
Forum zaprojektowano jako platformę spotkań administracji, samorządów, inwestorów, spółek energetycznych i firm wykonawczych. Kluczowym tematem była idea local content / local first, czyli dążenie do tego, aby możliwie duża część zamówień i wartości inwestycji pozostawała w Polsce — poprzez udział krajowych dostawców, rozwój kompetencji i budowę zaplecza przemysłowego.
Dlaczego „Local First” jest ważne teraz
Rozwój energetyki wiatrowej, szczególnie na morzu, oznacza wieloletni strumień inwestycji: od projektowania i budowy, po serwis i utrzymanie. „Local First” ma sprawić, że większa część tego rynku będzie dostępna dla polskich firm — w tym sektora MŚP.
Główne założenia projektu „Local First”
Projekt „Energia z Polski – Local First” jest opisywany jako inicjatywa, która ma:
• zwiększać udział polskich firm w łańcuchach dostaw energetyki wiatrowej,
• ułatwiać wejście MŚP do dużych kontraktów dzięki lepszemu przepływowi informacji, warsztatom i networkingowi,
• tworzyć wspólny język między inwestorami a dostawcami (wymagania, standardy, jakość, bezpieczeństwo),
• wspierać rozwój kompetencji i gotowości produkcyjno-usługowej w Polsce.
Local content – co budzi najwięcej pytań
Jednym z kluczowych wyzwań jest różne rozumienie „local content” (co dokładnie liczymy jako komponent lokalny, jak uwzględniać podwykonawców, jak mierzyć wkład krajowy). Brak spójności definicji utrudnia firmom przygotowanie oferty i planowanie inwestycji w moce.
Plusy projektu „Local First” (korzyści dla rynku)
1) Większy udział polskich firm w kontraktach
Local first może zwiększać liczbę zamówień dla krajowych wykonawców i producentów, co wspiera zatrudnienie, know-how i rozwój przemysłowy.
2) Odporność łańcuchów dostaw
Silniejszy lokalny łańcuch dostaw może ograniczać ryzyka logistyczne i opóźnienia, co ma znaczenie przy dużych projektach infrastrukturalnych.
3) Szansa dla MŚP na wejście do sektora offshore i onshore
Dzięki wymianie wiedzy, kontaktom i warsztatom firmy łatwiej dowiadują się, jakie standardy i procedury zakupowe trzeba spełnić, aby realnie konkurować o zamówienia.
Minusy i ryzyka „Local First” (co może nie zadziałać)
1) Niejasne zasady local content
Jeśli nie ma jednej definicji lub kryteria są zmienne, firmy nie wiedzą, w co inwestować i jak przygotować ofertę zgodną z oczekiwaniami rynku.
2) Ryzyko wzrostu kosztów i ograniczenia konkurencji
Zbyt restrykcyjne preferencje lokalne (przy niedojrzałym rynku dostawców) mogą podnosić koszty i utrudniać realizację inwestycji.
3) Bariery wejścia dla mniejszych firm: referencje, płynność i gwarancje
MŚP często zderzają się z wymaganiami, które są standardem w dużych projektach: wysokie referencje, zabezpieczenia, gwarancje i zdolność do finansowania pracy przed płatnością.
Perspektywa instytucji finansujących: co jest kluczowe
Instytucje finansujące patrzą na „Local First” przede wszystkim przez pryzmat:
• bankowalności projektów (stabilność kontraktów, ryzyka wykonawcze, harmonogramy), zdolności dostawców do realizacji umów (płynność, gwarancje, zabezpieczenia),
• mechanizmów obniżających ryzyko dla MŚP, takich jak poręczenia, instrumenty gwarancyjne czy lepsza konstrukcja kontraktów.
Jakie rozwiązania mogą ułatwić udział MŚP
W praktyce działają m.in.:
• zaliczki wypłacane etapowo (mniejszy ciężar gwarancyjny),
• większa elastyczność warunków płatności i odbiorów,
• poręczenia i instrumenty gwarancyjne,
• certyfikacja kompetencji jako alternatywa dla „twardych” referencji.
Perspektywa biznesu: co firmy chcą usłyszeć i zobaczyć w praktyce
Firmy oczekują, że „Local First” przełoży się na:
• konkretne ścieżki wejścia do łańcucha dostaw (kategorie zakupowe, wymagania, terminy),
• transparentne procesy zakupowe,
• czytelne kryteria local content,
• długoterminową przewidywalność, bo inwestycje w moce i kompetencje wymagają czasu.
Podsumowanie: kiedy „Local First” ma największą szansę zadziałać
„Local First” działa najlepiej, gdy równocześnie:
• istnieje spójna definicja i mierniki local content,
• zamówienia są projektowane tak, by nie wykluczać MŚP,
• dostępne są narzędzia finansowe i gwarancyjne zmniejszające bariery wejścia,
• rynek ma przewidywalną mapę inwestycji i potrzeb zakupowych.
Katarzyna Gajewska-Montwiłł
