Port w Szczecinie rozwija się skokami. W ostatnich latach zakończono przebudowę toru wodnego do 12,5 metra oraz pogłębienie wybranych nabrzeży do tej samej głębokości. Środowisko portowe i powiązane z gospodarką grona naukowe dokładają wysiłków, by rozwój portu kontynuować, a nawet przyspieszyć. Po pogłębieniu toru wodnego szczeciński port może przyjmować statki o znacznie (do 30%) większym tonażu. To znakomita wiadomość dla skarbu państwa, przeładowców, portu i gestorów ładunków, ale sukces niesie ze sobą kolejne kwestie do rozwiązania. Przedsiębiorcy prowadzą inwestycje, Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście pozyskuje nowych inwestorów (bodaj czy nie największym na ten moment jest Windar), a wszyscy dokładają starań, by towar z portu mógł łatwiej wjechać lub wyjechać na jego zaplecze. Bez tego nie będzie możliwe wykorzystanie nowego, zwiększonego potencjału.
Poprawa dostępu do portu w Szczecinie od strony morza unaoczniła fakt, że możliwości składowe terminali portowych są mocno limitowane, bo na przeszkodzie stoją ograniczenia terenu pod budowę kolejnych magazynów, trudności w budowie nieruchomości przez prywatnych inwestorów na terenie będącym własnością czy to ZMPSiŚ , czy skarbu państwa. Oczywiście i koszty grają tu bardzo ważną rolę. W tej sytuacji przeładowcy sięgają po różne rozwiązania, aby z jednej strony zwiększyć możliwości krytego magazynowania ładunków, a z drugiej minimalizować koszty z tym związane. Dlatego też dwaj najwięksi przeładowcy w porcie w Szczecinie – DB Port Szczecin i Bulk Cargo postawili liczne magazyny namiotowe. Z kolei Szczecin Bulk Terminal (SBT), operator dawnego Elewatora Ewa, zwiększył swoje możliwości magazynowe dzięki czterem nowym silosom na 6300 ton każdy, czyli o ponad 50%., jednak nawet tak znaczny wzrost zdolności magazynowych nie rozwiązuje potrzeb przeładowcy. W porcie w Szczecinie oprócz przeładunków zbóż rosną też przeładunki drobnicy zjednostkowanej i kontenerów wielkich. W minionym roku na terminalu kontenerowym obsłużono w rekordowe 100 000 TEU, a przeładowca spodziewa się dalszego zwiększenia wolumenów.
Wzrost obrotów ładunków zbóż, drobnicy konwencjonalnej i kontenerów wymusza na przeładowcach, ale i na ZMPSiŚ , usprawnienie wwozu i wywozu ładunków z portu w Szczecinie. Zwiększona w ostatnich latach zdolność przeładunkowa nabrzeży oznacza zwiększone obroty ładunkowe portu w Szczecinie. Wolumeny ładunków zaczynają przekraczać przepustowość infrastruktury dostępowej do szczecińskiego portu, doprowadzając do kongestii i opóźnień w wozie i wywozie z naszych terminali. Dobitne przykłady takiej sytuacji obserwowaliśmy w 2023 roku, podczas niespodziewanego, gwałtownego wzrostu wolumenu importowanego węgla.
Po wielu latach apeli, deklaracji oraz prokolejowej oficjalnej polityki państwa i Unii Europejskiej udział transportu kolejowego w obsłudze zespołu portów Szczecin-Świnoujście zaczyna powoli wzrastać. Zakończona modernizacja 100 km torów na stacji Szczecin Port Centralny, wraz z remontem i modernizacją mostu przez Parnicę, znacząco poprawiła dopuszczalne parametry obsługiwanych składów wagonowych i zwiększyła bezpieczeństwo komunikacyjne portu – przeładowcy i spedytorzy dobrze pamiętają utrudnienia związane z tymczasowymi wyłączeniami ruchu kolejowego na czas modernizacji. Cierpliwość się opłaciła i teraz połączenie kolejowe z zapleczem znacznie się poprawiło, choć trzeba jeszcze dużo pracy, by odpowiadało przyszłym wymogom i spodziewanemu wzrostowi wolumenów. Druga nitka kolejowa nad Parnicą niewątpliwie jest niezbędna, choćby z punktu widzenia wspomnianego bezpieczeństwa. PKP PLK przy walnym wsparciu ZMPSiŚ oraz z pełnym poparciem prezydenta miasta i Rady Interesantów Portu Szczecin dokładają wszelkich starań, by pozyskać finansowanie na tę inwestycję w następnej perspektywie unijnej.
Sytuacja na Odrzańskiej Drodze Wodnej nie zmienia się w zasadzie od lat, Zarząd Portu, Rada Interesantów Portu Szczecin i inni zainteresowani uparcie lobbują za modernizacją tego szlaku transportowego, ale na efekty przyjdzie jeszcze poczekać, niestety długo. Tym samym w praktyce transport ładunków do portu i z portu żeglugą śródlądową zgodnie z bieżącymi potrzebami nie jest możliwy.
Pozostaje kwestia transportu drogowego. Połączenia Szczecina z resztą kraju poprzez drogi S3 i A6 są dobre, ale coraz bardziej paląca jest potrzeba zwiększenia przepustowości infrastruktury drogowej w granicach miasta Szczecin. Połączenie drogowe portu w Szczecinie z A6, S3 i S6 „wisi” tylko na jednej linii transportowej jaką jest ciąg ulic od Energetyków po Struga. Ciąg, na którym często występują zakłócenia w ruchu wszystkich pojazdów. Rozwiązaniem, które ma zmienić tą sytuację i pozwolić ciężarówkom na niezakłócony wjazd do portu czy też wyjazd z miasta, jest nowa infrastruktura drogowa określana od lat w koncepcjach jako Droga Niebieska. W zamyśle ma ona łączyć część portu położoną bliżej centrum miasta z autostradą A6, z przebiegiem od Ronda Portowców bezpośrednio do autostrady z ominięciem wschodnich obszarów zurbanizowanych miasta.
Obecnie rejon dojazdu do portu w Szczecinie to wielki plac budowy. Remonty, przebudowy estakad oraz nowe inwestycje miejskie, choć niezbędne, drastycznie ograniczają przepustowość istniejących dróg. Ciężarówki grzęzną w korkach razem z samochodami osobowymi, a koszty transportu rosną z każdą godziną spędzoną w zatorze. Budowa nowej, dedykowanej drogi (Drogi Niebieskiej) odciążyłaby układ komunikacyjny miasta, oddzielając ruch portowy od lokalnego. To nie tylko kwestia ekonomii, ale i bezpieczeństwa oraz komfortu życia szczecinian.
Obecnie trwają prace nad ustaleniem możliwego przebiegu tej trasy i pozyskania źródeł finansowania. Rozpatrywane są różne warianty. Środowisko portowe apeluje o to, by niezbędne decyzje zapadły jak najszybciej. Umiemy w Polsce budować drogi, sąsiedzi (na przykład z Czech) z zazdrością patrzą na nasze rozwiązania i próbują je naśladować. Oni też skorzystają na wybudowaniu tej drogi, podobnie jak wszyscy, którzy przeładowują swoje towary przez Szczecin.
Czas na przejście od deklaracji do czynów. Port w Szczecinie nie może dłużej czekać.
DB Port Szczecin
