W sobotę 17 stycznia 2026 roku mieliśmy bardzo dawno nie widziane przez Szczecinian wydarzenie. Bo chrzest promu M/F Jantar Unity był wydarzeniem. Znacznym i ważnym dla polskiej żeglugi promowej, ale co pokazały tłumy zgromadzone na Wałach Chrobrego, ważnym również dla mieszkańców naszego miasta. Miasta morskiego o czym niektórzy czasami zapominają.
Województwo Zachodniopomorskie jest siedzibą największych polskich armatorów morskich, w tym armatorów promowych – Polskiej Żeglugi Morskiej, Euroafrica Linie Żeglugowe i Polskiej Żeglugi Bałtyckiej. Promy zachodniopomorskich armatorów realizują przewozy kilkunastoma promami z polskich portów w Świnoujściu i Gdańsku do portów szwedzkich w Tralleborgu, Ystad i Nynashamn pod markami Unity Line i Polferies. Wraz z M/F Jantar Unity pojawia się nowa marka ale i nowa jakość w polskiej żegludze promowej – polsca. Bo polsca to nie tylko nowa marka. To również nowe podejście do rozwoju polskiej żeglugi promowej na Bałtyku.
8 lat rządów (2015-2023) polityków PiS to klapa programu Batory zakładającego również rozwój polskiej żeglugi promowej poprzez budowę nowych promów dla polskich armatorów. Zamiast programu była sławetna stępka, pozbywanie się fachowców z firm żeglugowych, brak pełnego finansowania budowy nowych promy wbrew oficjalnej narracji. Kilkuletnie opóźnienie w budowie nowych promów dla polskich armatorów doprowadziło do znacznego obniżenia ich pozycji konkurencyjnej, z czarnym scenariuszem marginalizacji na bałtyckim rynku promowym. Konkurenci wprowadzali na Bałtyk nowoczesne promy, szczególnie ro-paxy, o bardzo długich liniach ładunkowych (4 km i więcej) i napędach LNG a polscy armatorzy zmuszani byli do uczestniczenia w dziwnych eksperymentach skutkujących wydatkami z jednej strony i brakiem nowych promów z drugiej. Dzisiaj przed polskimi armatorami promowymi potężne wyzwanie podniesienia konkurencyjności i ponownego wzrostu przewozów. I gratulować szefom firm promowych i ministrowi odpowiedzialnemu w obecnym rządzie za sprawy morskie przywracania konkurencyjność polskich armatorów promowych. Gratulować mimo, że to dopiero początek niełatwego odrabiania strat do konkurencji.
polsca to nie tylko nazwa ale symbol nowego otwarcia w historii polskiej żeglugi promowej na Bałtyku zainaugurowanej przez prom Polskiej Żeglugi Morskiej „Gryf” lata temu (pierwsze rejsy w 1950 roku, regularna linia promowa Świnoujście-Ystad od 1967 roku). Bo prom M/F Jantar Unity to nie tylko jeden z najnowocześniejszych na Bałtyku ale i wyraz wspólnego działania polskich armatorów promowych pod wspólną marką polsca. Rozpoczęta w 2024 roku integracja promowa PŻM, Euroafrica i PŻB nabiera wymiaru rynkowego przejawiającego się we wspólnym poolu żeglugowym, oferującym klientom przewozy kilkunastoma promami na liniach żeglugowych ze Świnoujścia czy Gdańska do portów szwedzkich. A wiem, że plany armatorów wybiegają znacznie poza te dwa polskie porty.
M/F Jantar Unity to pierwszy z trzech bardzo nowoczesnych promów dla PŻM i polsca z linią ładunkową 4100 m, czterema dualnymi generatorami prądu dostosowanymi do spalania oleju napędowego i LNG a produkującym energię elektryczną dla dwóch pędników napędzających prom i sterujących nim (plus oczywiście stery strumieniowe na dziobie). Do tego dochodzi wspomaganie bateryjne, które będzie wykorzystywane, między innymi w manewrach portowych, eliminując emisję spalin, w tym CO2. Wejście M/F Jantar Unity na linię promową ze Świnoujścia do Trelleborga na pewno wzmocni pozycję polskich armatorów promowych na połączeniach do Skandynawii. A przecież w połowie roku pojawi się kolejny prom „bliźniak” Jantara. Port w Świnoujściu jest jednym z kluczowych na Bałtyku Południowym, co przejawia się rozwijaniem przez armatorów zagranicznych połączeń żeglugowych z tego portu do Skandynawii. Armatorów konkurujących z polskimi.
M/F Jantar Unity to też symboliczne zwieńczenie dwóch lat naprawiania polskiej żeglugi promowej. Lat poświęconych, na poziomie rządowym zapewnieniu finansowania budowy promów dla polskich armatorów w polskiej stoczni, a na poziomie armatorów konsolidacją i wspólnym programem rozwoju żeglugi promowej. Jantar próbnie cumował i w Trelleborgu, i w Ystad, i co istotne w Świnoujściu na Bazie Promów Morskich. Czyli jest gotowy do rozpoczęcia żeglugi promowej pomiędzy tymi portami oferując zarówno pasażerom jak i przewoźnikom drogowym bardzo dobre warunki w żegludze pomiędzy Polską i Szwecją.
Nowy prom dla polskich armatorów, a za kilka miesięcy drugi bliźniaczy, w połączeniu z S3, dwujezdniową drogą szybkiego ruchu na całej długości ze Świnoujścia do granicy Czech to wzmocniona autostrada morska do Trelleborga / Ystad. W tle odbudowa przez PKP PLK SA linii kolejowej EC-59, („Nadodrzanka”), która po modernizacji przyczyni się do rozwoju przewozów intermodalnych (traki na kolej) z Bazy Promów Morskich w Świnoujściu, wzmacniając znaczenie Korytarza Bałtyk-Adriatyk w europejskich przewozach pasażerskich i towarowych. Wzmacniając również nasze porty w Szczecinie, Policach i Świnoujścia a szczególnie ten ostatni na bałtyckim rynku przewozów promowych. Dlatego siła polskich armatorów promowych jest tak ważna a nowy rozdział polskiej żeglugi promowej na Bałtyku otwiera M/F Jantar Unity.
dr inż. Andrzej Montwiłł
